“Bác sĩ ơi, tay trái tôi đo 120/80, tay phải lại 140/80. Như vậy có sao không?”
Huyết áp hai tay có thể chênh lệch nhẹ. Nhưng nếu khoảng cách giữa hai tay khá lớn và vẫn lặp lại sau khi đo đúng, đó là thông tin cần được bác sĩ đánh giá.
1. Vì sao hai tay có kết quả khác nhau?
Có khi sự khác biệt đến từ cách đo: chưa nghỉ ngơi, vừa vận động, nói chuyện khi đo, đặt tay chưa ngang tim hoặc dùng băng quấn không vừa. Huyết áp cũng có thể thay đổi giữa hai lần đo liên tiếp.
Trong một số trường hợp, chênh lệch kéo dài có thể liên quan đến bệnh mạch máu, chẳng hạn mạch máu một bên tay bị hẹp. Đây cũng có thể là dấu hiệu giúp bác sĩ chú ý hơn đến nguy cơ tim mạch của người bệnh.
Điều đó không có nghĩa là cứ đo hai tay khác nhau thì chắc chắn bị hẹp mạch. Bác sĩ cần kiểm tra lại, khám và xem xét các yếu tố như tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu, hút thuốc và tiền sử bệnh tim mạch.
2. Đo thế nào để kết quả đáng tin cậy?
- Không hút thuốc, uống cà phê hoặc tập thể dục trong 30 phút trước khi đo. Đi tiểu trước nếu cần.
- Ngồi nghỉ yên ít nhất 5 phút; tựa lưng, hai bàn chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân và không nói chuyện.
- Dùng máy đo bắp tay với băng quấn vừa kích thước; đặt băng trên da, đỡ cánh tay ngang mức tim.
- Đo hai tay và ghi lại kết quả. Nếu số trên — huyết áp tâm thu — chênh nhau trên 15 mmHg, hãy đo lại cả hai tay sau khi nghỉ.
Ví dụ: tay trái 120/80 mmHg, tay phải 140/80 mmHg. Số trên chênh nhau 20 mmHg, nên đo lại đúng cách.
Tại PHÒNG KHÁM ĐA KHOA PHÁP ANH, bác sĩ cùng bạn kiểm tra cách đo, đánh giá kết quả hai tay và xem xét nguy cơ tim mạch. Xét nghiệm hoặc siêu âm mạch máu sẽ được cân nhắc khi có chỉ định phù hợp.
3. Nếu đo lại vẫn chênh lệch trên 15 mmHg, bạn nên làm gì?
Hãy trao đổi với bác sĩ và mang theo máy đo cùng các kết quả đã ghi. Sau khi kiểm tra và xác nhận, bác sĩ thường hướng dẫn dùng tay có số đo cao hơn để theo dõi những lần tiếp theo. Nếu một tay có bệnh lý hoặc cần tránh quấn băng, hãy báo để nhân viên y tế chọn vị trí đo phù hợp.
Việc kiểm tra có ý nghĩa: nếu chỉ theo dõi ở tay có số đo thấp hơn, bạn có thể bỏ sót tình trạng huyết áp cao ở tay còn lại.
Phòng khám Đa khoa Pháp Anh đồng hành cùng bạn
Tại Phòng khám Đa khoa Pháp Anh, bác sĩ cùng bạn kiểm tra cách đo, đánh giá kết quả hai tay và xem xét nguy cơ tim mạch. Xét nghiệm hoặc siêu âm mạch máu sẽ được cân nhắc khi có chỉ định phù hợp.
Nếu xuất hiện đau ngực dữ dội, khó thở, ngất, yếu liệt hoặc nói khó đột ngột, hãy gọi 115 hoặc đến khoa Cấp cứu ngay; không chờ đo lại huyết áp hay đặt lịch khám.
—————————-
Tư vấn và đặt lịch: 0906843118
Địa chỉ: 222–224–226 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP.HCM.
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA PHÁP ANH – SỨC KHỎE LÀ VÀNG
—————————
Cơ sở chuyên môn
NICE khuyến nghị đo lại khi huyết áp hai tay chênh trên 15 mmHg; nếu chênh lệch vẫn tồn tại, dùng tay có số đo cao hơn cho những lần sau. Chênh lệch huyết áp tâm thu kéo dài có thể gợi ý bệnh động mạch dưới đòn và cần đánh giá theo bối cảnh lâm sàng. Không phải trường hợp nào cũng cần siêu âm mạch.
NICE. Hypertension in adults: diagnosis and management, NG136. https://www.nice.org.uk/guidance/ng136/chapter/recommendations
ESC. 2024 Guidelines for the management of peripheral arterial and aortic diseases. https://academic.oup.com/eurheartj/article/45/36/3538/7738955
American Heart Association. Home blood pressure monitoring. https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure/understanding-blood-pressure-readings/monitoring-your-blood-pressure-at-home
